Kennisbank › De leidraad lezen
MVI en social return kunnen als eis, als gunningscriterium of als contractvoorwaarde in een leidraad staan. Het verschil is wezenlijk.
Gecontroleerd op 15-09-2026
Overheden gebruiken hun inkoop ook om beleidsdoelen te bereiken. Dat heet maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI). In leidraden ziet u twee vormen: duurzaamheidscriteria en social return, waarbij de opdrachtnemer werk en kansen biedt aan mensen in een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt.
Voor duurzaamheid kunnen aanbestedende diensten de MVI-criteriatool van PIANOo gebruiken, openbaar toegankelijk via mvicriteria.nl. Daarin staan per productgroep selectiecriteria, eisen, gunningscriteria en contractbepalingen, telkens op drie ambitieniveaus. De dienst kiest zelf welk niveau zij hanteert. Omdat de tool openbaar is, kunt u vooraf nagaan welke criteria er in uw vakgebied kunnen worden gevraagd.
Social return kan op twee manieren in een aanbesteding staan. Als eis of contractvoorwaarde, uitgedrukt als een percentage van de loonsom, een percentage van de opdrachtsom of een aantal uren werk voor de doelgroep. Of als (sub)gunningscriterium binnen de beste prijs-kwaliteitverhouding, waarbij een inschrijving met meer social return meer punten krijgt. PIANOo benadrukt dat per opdracht moet worden bepaald of social return proportioneel is.
Het verschil is wezenlijk. Een eis of contractvoorwaarde is een verplichting: haalt u die niet, dan is uw inschrijving ongeldig of komt u uw contract niet na. Een gunningscriterium is geen verplichting, maar levert punten op. Social return als contractvoorwaarde wordt tijdens de uitvoering gevolgd: de opdrachtnemer realiseert de afspraken en houdt de voortgang bij.
Wat dit voor u betekent: zoek in de leidraad op of duurzaamheid en social return als eis, als gunningscriterium of als contractvoorwaarde zijn opgenomen, en reken een verplichting door in uw prijs en planning. Breng in kaart wat u al doet, zoals leerwerkplekken of samenwerking met een sociaal werkbedrijf, en leg dat vast met bewijs. Vindt u een eis onevenredig voor de omvang van de opdracht, stel daarover dan een vraag in de nota van inlichtingen.
Deze artikelen leggen uit hoe aanbesteden werkt; ze zijn geen juridisch advies. Twijfelt u bij een concrete aanbesteding, stel dan uw vraag via de nota van inlichtingen of vraag een jurist.
Vertel ons wat uw bedrijf doet; u ziet direct welke open aanbestedingen erbij passen. Gratis en zonder verplichtingen.